Zaanse Geluiden

Posts Tagged "afvalgrondstof"

verslag Duurzaamheid in de wijk – 7 februari 2018

Wat betekent onze klimaatdoelstelling voor Zaanstad als je inzoomt op een concrete wijk?

Wat kunnen we nog meer doen, bijvoorbeeld om wateroverlast in de wijk te voorkomen? Wat zijn de belangrijke opgaven de komende tijd en wat hebben mensen nodig om te verduurzamen?

Klik hier voor het Zaanse Verhaal: Help, de buurt overstroomt

Verslag 7 februari

Op woensdagmiddag 7 februari is het team van Zaans geluiden in buurthuis de Kolk in de Rosmolenwijk. We verkennen hoe mensen aankijken tegen duurzaamheid in de wijk en wat we kunnen doen dat nog meer te bevorderen. Na een korte kennismakingsronde en een introductie gaan we in twee groepen aan de slag. In de ene groep zijn mensen op hun eigen manier al bezig met duurzaamheid en hebben al veel ideeën. De andere groep was een interessante samenstelling van mensen die heel conceptueel over duurzaamheid nadenken en mensen die in hun eigen straat of tuin proberen om zo duurzaam mogelijk met de ruimte om te gaan. Hieronder volgt een greep uit de onderwerpen die zijn besproken.

In een van de groepen begon het gesprek met een klein college ‘wat is duurzaamheid nu eigenlijk’. Zo geeft iemand aan zich een beetje te ergeren aan het sentiment dat duurzaamheid alleen met milieu te maken heeft. Het gaat juist om een drietal zaken wordt gesteld: sociaal, milieu en economie.

Om echt duurzaam te zijn moeten alle drie deze elementen met elkaar in balans zijn.

Het sociale aspect is super belangrijk omdat alleen duurzaam worden veel moeilijker is dan om het samen te doen. Mensen lijken steeds minder tijd te hebben voor elkaar en hun kinderen. Vroeger was er gedeelde verantwoordelijkheid voor de opvoeding van kinderen. Nu worden ouders boos als iemand hun kind aanspreekt.

Over het algemeen vindt men de openbare ruimte in de Rosmolenwijk onder de maat. Wijkbewoners merken op dat er veel auto’s aanwezig zijn. Daardoor wordt er minder buiten gespeeld en geleefd. Maar ergens anders de auto neerzetten is ook moeilijk. Ook is er weinig stoepruimte. “Je zou de openbare ruimte eigenlijk eens moeten bekijken vanuit een kinderwagen’’.

Een groep vrijwilligers hebben meegedacht over het ontwerp van het Roggeplein. Vier avonden waarin ze twee uur hebben meegedacht en ontworpen heeft geleid tot een plan. Dit wordt in de groep toegelicht en er is enthousiasme over de opzet. Tips die de initiatiefneemster meegeeft: Inventariseer eerst goed wat je wilt, luister goed naar elkaar en maak notulen.

Over tips gesproken, de tip van kinderen is ‘hou het simpel’. De Kinderraad heeft met kinderen door de buurt gelopen. De ideeën die hieruit kwamen waren onder andere:

  • Plaats prullenbakken die mensen uitnodigen om hun spullen weg te gooien.
  • Maak van saaie plekken iets leuks.
  • Maak kleurrijke zebrapaden.

De verbinding tussen de ontwerpgroep Roggeplein en de kinderraad is gelegd, het ontwerp wordt nu in de kinderraad besproken.

Wijkbewoners merken op dat er weinig groen in de Rosmolenwijk aanwezig is. De meningen lopen uiteen over wat er zou moeten gebeuren om dat op te lossen. Bomen vindt de ene persoon een mooie oplossing maar anderen geven aan al weer allerlei problemen te voorzien met wortels, scheve stoeptegels en kinderwagens. Mogelijke alternatieven zijn geveltuintjes, bakken met veel groen die als schutting fungeren, staalconstructies met beplanting zoals hop of een wingerd.

Net uit Amsterdam naar de Rosmolenbuurt verhuist, miste een inwoner ook het groen in de wijk. In Amsterdam wordt veel gedaan met geveltuinen. De inwoner heeft de interesse voor meer groen bij zijn buren gepeild en is samen met hen in gesprek gegaan met de gemeente. Na afspraken over afmetingen en soorten planten hebben ze nu in de straat geveltuinen. De wens is om meerdere mensen in de buurt te interesseren voor geveltuinen, zodat de buurt nog groener wordt. Ook zoekt hij nog iemand die een groene muur kan maken.

Een greep uit de verrijkende ideeën:

  • Een bijeenkomst organiseren om de interesse te peilen.
  • Goede informatie over geveltuinen op de website van de gemeente.
  • Een wedstrijd onder de buurten ‘wie heeft het mooiste groen?’.
  • Stadslandbouw
  • Regentonnen en schuttingen die regen opvangen
  • Elkaar helpen om elkaars tuin te onderhouden.
  • Eetbare muren.
  • Marktplaats: ‘wie kan een groene muur maken?’.

Op het dak van het wijkzorgcentrum is daktuin Pennemes gemaakt. Vrijwilligers kregen zelf de ruimte om met ideeën te komen. Een groep bewoners heeft zelf moestuinen gemaakt; dit sluit aan bij de beweging ‘Groen, grijs en gelukkig’ waar Pennemes als wijkzorgcentrum mee bezig is. In een enthousiast gesprek dat volgde kwamen de volgende ideeën:

  • Moestuin bij Mennistenerf
  • Zelfoogsttuin
  • Daktuinen met zonnepanelen
  • De provincie organiseert een groenlab

Tot slot wordt er stilgestaan bij de gevolgen van klimaatverandering. Een groep bewoners zet zich in voor de bewustwording van de verandering van ons klimaat. Op 19 februari wordt het eerste Klimaatcafe organiseert in Zaandam en op 27 maart in Krommenie. Meer groen in de buurt helpt als er ineens veel regen valt. Daarom is er op zaterdag 21 april de ‘ruil een tegel voor een plant’ actie i.s.m. tuincentra uit de Zaanstreek. De verbinding met geveltuinen wordt gezien en vanuit deze groep kan een wedstrijd geveltuinen worden opgezet. Ga voor meer informatie over wat je kun doen met en voor regenwater naar duurzaan.nl/klimaatverandering

Er wordt toegelicht dat gevelbeplanting ook isolerend werkt tegen hittestress. Hiermee kan ook rekening worden gehouden bij de indeling van de straat, bijvoorbeeld het midden wat dieper maken zodat regenwater niet over de stoeprand loopt. Ook regentonnen kunnen helpen bij het voorkomen dat de straat onderloopt. Die kunnen als klein bassin dienen. Nederland kan ook nog wel meer doen om de footprint kleiner te maken. Nu heeft elke Nederlander 6,3 hectare nodig om te leven, dat zou minder moeten worden. Sociale druk zou daarbij wel kunnen helpen denken sommige bewoners, andere geven aan om er toch wel een taboe is om de buren aan te spreken op dit soort zaken. “de buurman zou me een beuk verkopen als ik tegen hem zou zeggen dat hij afval moet scheiden”.

Al met al zien bewoners veel kansen om de duurzaamheid te vergroten en worden er al mooie initiatieven gestart. Doorpratend over de verbindingen en de ideeën kwam een groep tot een muzikale wandeltocht langs de dak- en geveltuinen, eindigend op het Roggeplein. En zou het niet  leuk zijn om een award uit te reiken aan de meest duurzame straat in Zaanstad.

Week van Duurzaamheid

Verslag Gezonde leefomgeving – 6 februari 2018

Gratis naar de film An inconvenient Truth 2 – 6 feb 2018

Verslag Circulair – 7 februari 2018

Verslag Klimaatneutraal – 8 februari 2018

Verslag (Aard)gasloos worden – 9 februari 2018

verslag Duurzaamheid in de wijk – 7 februari 2018

Verslag Circulair – 7 februari 2018

Afval is dé nieuwe grondstof. Hoe gaan we  grondstoffen behouden en steeds opnieuw inzetten? We verkennen welke initiatieven er in de Zaanstreek al zijn. Welke kansen liggen er bijvoorbeeld voor textiel en kunststof en welke nieuwe vormen van samenwerken ontstaan er? Wat heeft de komende jaren de grootste urgentie en wat hebben we van elkaar nodig om dit te realiseren?

Klik hier voor het Zaanse Verhaal De start voor circulariteit in Zaanstad

De avond van 7 februari staat geheel in het teken van de circulaire economie. Het werd geopend door de hosts Danielle Schouten, Jacob Passander en Femke Nagel. Vanuit de gemeente is de avond mede voorbereid door Simone Huijs en Lisan Adolf. Er wordt een korte toelichting gegeven over Zaanse geluiden, de nieuwe samenwerking tussen Platform aan de Zaan en de gemeente Zaanstad om geluiden op te halen die in de Zaanse samenleving leven op belangrijke thema’s.

In het begin van de avond pitchen koplopers waar ze mee bezig zijn. Ook partijen zoals de provincie Noord-Holland en Hogeschool InHolland geven hun perspectief. Vervolgens is er ruimte om met elkaar het gesprek aan te gaan, te verkennen waar de kansen en uitdagingen liggen voor Zaanstad. Tot slot benoemen we wat we nodig hebben van elkaar om elkaar te versterken en samen te versnellen. Er waren uiteindelijk circa 30 bewoners, bedrijven, beleidsmedewerkers aanwezig, wat zorgde voor een energieke en inspirerende groep om mee aan de slag te gaan.

Presentatie Duurzaamheid Circulair

Koploper pitches en aanjagers

Na de introductie gaven partijen een korte pitch. Het waren koplopers die al begonnen zijn of partijen die de circulaire economie mede op gang brengen.

  • Eric Klarenbeek – Studio Klarenbeek (bioplastics van algen en 3D printer) – aanwezig met een live verbinding vanuit Frankrijk
  • Joost Bouman – NV Afvalzorg (restmaterialen en circulaire proeftuin)
  • Peter Bas Cremers – Looops (hergebruik kantoormeubilair)
  • Frank Ossen – Runnersworld (hergebruik sportschoenen, en visnetten voor sokken)
  • Hans Bon – Wieland Textiles (textiel hergebruik en sorteren)
  • Hetty Rappard – HET Zaandam (eersteklas 2e hands kleding)
  • Zsuzsa Kozma – Vanilia (recycling kledinghangers, korte keten)
  • Marleen Versteegen – Advin (hergebruik materialen voor Dura Vermeer)
  • Han van Kleef – Assiociate Lector Learning and Development in Organisations van InHolland (verbinding tussen bedrijfsleven onderwijs en onderzoek)
  • Nic Grandiek – Provincie Noord-Holland (kansen Noord-Holland en subsidiemogelijkheden PIM).
  • Bart de Wit – Rabobank (o.a. over de Circular Economy Challenge en het stellen van duurzaamheidsrandvoorwaarden bij het verstrekken van een hypothecaire lening voor bedrijven)
  • Jacob Passander – mede-initiator circulair gilde vanuit het Blauwe Pand.

Na alle pitches is er een korte pauze. Er worden nieuwe contacten gelegd en de aanwezige kunnen op de kaart aangeven waar de circulaire economie in Zaanstad op dit moment tot bloei komt.

Kansen en urgentie

Na de pauze gingen we in groepen met elkaar verkennen waar de grootste kansen liggen en wat de meeste urgentie heeft voor Zaanstad. De voornaamste kansen en urgenties waar de groepen mee kwamen waren:

Samenbrengen

  • Aansluiten/verplichten van materialen paspoort (MADASTER)
  • Databank creëren zodat duidelijk is waar grote bulk materialen te vinden is
  • Zaans Madaster / marktplaats / grondstoffencentrum/bank/hub
  • Urban mining voor kwalitatieve bouwstoffen en producten
  • Maak-industrie grondstoffen en reststoffen koppelen

Materialen

  • Food / Voedselafval (Instock) – Textiel – Bouw  – Verpakkingen
  • Bouw: Hergebruik bouw materiaal voor wegenbouw / beton vanuit gesloopte bouwwerken verwerken in nieuwe betonnen werken (kunstwerken)
  • Verpakkingsmaterialen: kunststof verpakkingsafval-keten; TU Delft, HVC, Zaans verpakkingsketen, Provincie NH. Sterke rol in de regio!
  • Biobased materialen (o.a. algen) in openbare ruimte (o.a. bankjes/palen)
  • Plastic vrije supermarkt in Zaanstad

Biosfeer

  • Composteren kun je leren / In elke wijk een wormenhotel
  • Lokale standslandbouw + compost
  • Grijs water hergebruik, hemel water
  • Groene voedseldaken
  • Biomassa verhaal vermarkten
  • Nederlands voedsel promoten
  • Biomassa uit veenweide:2-5% uitstoot CO2 komt door ons veenweide gebied!!!
  • Potentie innovaties in veenweidegebied

Samenwerking

  • Zaanstad als “hub” voor zelfproductie van bio plastics
  • Creatieve netwerken / uitwisseling ideeën / Creëer een platform / verbinden, netwerken organiseren / samenwerking verbeteren  / Studio Klarenbeek hubs ontwikkelen
  • Circulaire kennis delen / zaans2connect / digitaal kennisplatform / regionaal platform
  • Duurzame innovaties in de bouw/infra in een proeftuin mogelijkheid bieden voor vervolgonderzoek
  • Wie heeft wat nodig, productinnovaties stimuleren om gebruik teststoffen mogelijk te maken
  • Samenvoegen van bedrijvigheid / Circulaire groene straat westzijde / Leegstaande panden voor circulaire startups / focus + samenvoegen op bepaalde bedrijvigheid
  • Samenwerking met andere gemeenten

Instellingen/Onderwijs

  • Jong geleerd is oud gedaan: circulaire economie/duurzaamheid in het curriculum van basisschool en ROC opleiding circulaire economie – Praktijk en experimenteerruimte voor onderwijs – Koppelen onderwijs / praktijk: studenten en ondernemers – Kennis instituut Hbo-opleiding conferentie – Startups financieren

Bewustwording

  • Werk aan bewustwording van Zaankanters – You tube promo film met influencers – go social
  • Nee/nee stickers – Cursus afvalbak wat zit er in? – Kledingruilavonden – Laat zien dat je aan de circulaire economie doet, daarmee stimuleer je anderen – Zien is geloven – Beeldvorming – Het plof-kip principe (bewustwording: ineens schaam je je ervoor dat je het koopt, zou ook met lineaire producten ook moeten gebeuren).

Beleid

  • Circulaire bedrijven voorrang geven in de Zaanstreek (weigeren van lineaire bedrijven)
  • Elk bedrijf verplichten aan de slag te gaan met circulaire economie
  • Subsidie versus beleid vanuit gemeente
  • Statiegeld op plastic (alliantie is getekend maar nu versnellen en lobby uitschakelen)
  • Doelen verbinden (bijv. CO2 – armoede)
  • Lagere afvalstoffen heffing bij duurzaam gebruik of wanneer je energiearm werkt
  • Bioplastic promoten met laag/geen belasting
  • Duurzame energie stimuleren
  • Ondertekenen initiatief statiegeldalliantie
  • Perverse prikkels wegnemen
  • Kijk naar gemeente Hoofddorp; materialenpaspoort van al het vastgoed
  • Hoger percentage (lokaal) MKB in aanbestedingen in Zaanstad. Minder vervoerbewegingen, meer lokale ketenmogelijkheden – Dienstverlening, sterk punt van gemeente.

Overall en overig

  • Focus op slow mobility mobiliteitstransitie
  • Kijk eerst eens bij eigen bedrijf wat je al kan doen
  • De circulaire klant – Echte circulaire keten – Focus op bepaalde bedrijvigheid – Korte ketens
  • Zaanse bedrijvigheid als pluspunt
  • Hoe omgaan met bouw+ afval van al die nieuw te bouwen woningen in MRA
  • Circulair worden kost extra bedrijfsruimte maar terreinen zijn te krap
  • T blije t-shirt.

Wat hebben we nodig om te versnellen?

Tot slot is met elkaar verkend wat we van elkaar nodig hebben om de circulaire economie met elkaar te kunnen versnellen. Hierin konden mensen benoemen wat ze konden bieden of juist nodig hadden van gemeente, bedrijven, instellingen en bewoners.

Overall

Niet lullen maar poetsen – positiviteit – kennis delen en ideeën bespreken met verschillende partijen – betere bundeling – bewustwording.

Bedrijven

  • Inzichtelijk maken wat er is aan initiatieven en ook aan materialen (o.a. vanuit wegenbouw + utiliteitsbouw)
  • Circulaire sessies, Verhalen delen, organiserend vermogen
  • ketensamenwerking
  • concrete hulpvraag
  • inzicht in ambities en kennis
  • Z Corp (a la B Corp)
  • Circulaire financieringsaanvragen
  • CE-challenges voor de Rabobank
  • oude sportschoenen voor Runnersworld.

Bewoners

  • Betere afval scheiding
  • Duurzaamheid als het nieuwe normaal
  • Afnemen lokale circulaire producten
  • Mensen in Zaanstad moeten de nieuwe circulaire verhalen meekrijgen.

Instellingen/NGO’s

  • Stagairs en mogelijkheid tot opdrachten voor studenten
  • Circulaire economie in al het onderwijs (ook lespakket lagere scholen)
  • Circular Economy Challenge (elk half jaar)
  • Financiële ondersteuning.

Gemeente / overheid

  • Functie: Wethouder CE
  • Regelgeving en belasting: Specifieke regelgeving (NEN norrmen) afspreken à NTA – Experimenteerruimte in regelgeving  – Belasting op primaire grondstoffen – PIM!
  • Flexibele omgevingsdienst Noordzee kanaalgebied
  • Aanbestedingen: Duurzame uitdagingen in aanbestedingen – Circulair aanbesteden door gemeente – alleen nog gasloos en circulair laten bouwen in Zaanstad – Geen lineaire bedrijfsvoering meer laten vestigen op bedrijventerreinen Zaanstad (Hoogtij) – Hergebruik opnemen in bouwopgave – Ondersteuning bij aanbesteding – Innovaties door marktconsultaties
  • Startups: Ruimte voor nieuwe circulaire bedrijven – startups – Vervolg op startup Zaanstreek
  • Samenwerking: Faciliteren – Kennisdeling organiseren verbinding en geen verdringing van sociale duurzaamheid en deze duurzaamheid.
  • Onderwijs: Druk op onderwijsinstellingen

We sloten de avond af met een gezellige borrel aan de bar. De circulaire economie komt langzaam op gang maar het bruist al van de energie! Het was duidelijk dat het goed is om af en toe samen te komen. Juist een gemengd gezelschap van circulaire ondernemers (textiel industrie, bouw, design, food), instellingen (o.a. banken en onderwijs) en de overheid (gemeente en provincie) schept ruimte voor het ontstaan van nieuwe samenwerkingen.

Week Duurzaamheid

Verslag Klimaatneutraal – 8 februari 2018

verslag Duurzaamheid in de wijk – 7 februari 2018

Verslag (Aard)gasloos worden – 9 februari 2018

Verslag Circulair – 7 februari 2018

Week Duurzaamheid – 6 t/m 9 februari 2018


Een gezonde leefomgeving, een circulaire economie en een klimaatneutrale stad. Dat wordt de focus van de gemeente Zaanstad.

Wat vind jij belangrijk voor de komende jaren in Zaanstad? Waar moeten we samen de komende tijd prioriteit aan geven?

We gingen in gesprek met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties over wat we in Zaanstad belangrijk vinden voor de komende jaren. De opbrengsten van de week in een notendop zie je hierboven in de overzichtsplaat. De opbrengst per bijeenkomst vind je hieronder bij de verschillende links.

Programma en achtergrond themaweek

Verslag Gezonde leefomgeving – 6 februari 2018

verslag Duurzaamheid in de wijk – 7 februari 2018

Verslag Circulair – 7 februari 2018

Verslag Klimaatneutraal – 8 februari 2018

Verslag (Aard)gasloos worden – 9 februari 2018

Week Duurzaamheid – 6 t/m 9 februari 2018